Bijenadministratie: Waarom het belangrijk is en hoe je het aanpakt
Als je met bijen werkt, ontdek je al snel dat het handig is om goed bij te houden wat er in je kasten gebeurt. Zeker als je, net als ik, meerdere bijenvolken op verschillende plekken hebt staan. Een goede administratie helpt je om te zien hoe je bijen zich ontwikkelen, om problemen vroeg te herkennen en om betere keuzes te maken voor je bijen. Bovendien is het in de Europese Unie verplicht om je kasten te registreren. In deze blog leg ik uit wat ik allemaal noteer, waarom dat belangrijk is en welke hulpmiddelen ik gebruik.
Waarom bijenadministratie belangrijk is
Bijenadministratie gaat niet alleen over hoeveel honing je oogst. Het geeft je ook inzicht in de gezondheid en het gedrag van je bijen. Hierdoor kun je:
- Zien of je volken groeien of achterblijven.
- Eerder herkennen wanneer een bijenvolk hulp nodig heeft.
- Weten hoe oud je koningin is en of ze nog aanwezig is.
- Beter inschatten hoeveel voedsel (honing en stuifmeel) er in de kast zit.
- Vastleggen welke behandelingen je hebt uitgevoerd, bijvoorbeeld tegen varroamijten.
- Voldoen aan de verplichte kastregistratie in Europa.
Wat noteer ik tijdens een kastcontrole?
Bij elke inspectie schrijf ik het volgende op:
- Datum en plek: Wanneer en waar heb ik de kast gecontroleerd?
- Koningin: Is ze aanwezig? Hoe oud is ze? Welke kleur heeft haar stip? (Er is een kleurcode per jaar: wit, geel, rood, groen en blauw.)
- Broed: Hoeveel ramen hebben broed en hoe ziet het eruit?
- Voedsel: Hoeveel ramen bevatten honing of stuifmeel?
- Gezondheid: Zie ik tekenen van ziektes of plagen, zoals varroamijten?
- Behandelingen: Heb ik iets gedaan tegen ziektes of plagen? Zo ja, wat, hoeveel en wanneer?
- Overige opmerkingen: Zijn er zwermplannen, is het volk agressief, of is er iets anders opgevallen?
Papier of digitaal? Wat werkt het beste?
Ik gebruik een combinatie van papieren kaarten en een digitaal platform genaamd BEEP.NL. Beide hebben hun voordelen.
Papieren kastkaart
Met een papieren kaart kun je snel aantekeningen maken tijdens de inspectie. Dit is vooral handig omdat je niet afhankelijk bent van internet of een opgeladen apparaat. Zelfs als je geen verbinding hebt, kun je altijd noteren wat je ziet.
Digitale administratie met BEEP
Later zet ik mijn aantekeningen over in BEEP. Dit digitale platform is speciaal gemaakt voor imkers. Het biedt:
- Overzichtelijke grafieken en lijsten.
- De mogelijkheid om eerdere inspecties snel terug te vinden.
- Koppelingen met sensoren die bijvoorbeeld het gewicht of de temperatuur in de kast meten.
- Altijd toegang via je telefoon, tablet of computer.
Hoewel ik tijdens het inspecteren liever papier gebruik, helpt BEEP me om trends en veranderingen over een langere periode beter te begrijpen.
Verplichte kastregistratie en medicatie-administratie
Volgens de regels van de Europese Unie moeten alle imkers hun bijenkasten registreren. Dit is niet alleen bedoeld om ziekten beter in de gaten te houden, maar ook om onderzoek naar bijengezondheid mogelijk te maken. Voor Nederland is die registratie extra belangrijk: ons land krijgt hierdoor subsidies vanuit de EU om studies te doen. Wat ik daarvan vind, vertel ik later nog eens.
Naast de kastregistratie moeten we ook alle behandelingen tegen de varroamijt apart bijhouden. In deze administratie moet staan:
- Welke middelen je hebt gebruikt.
- Wanneer je ze hebt toegepast.
- Hoeveel je hebt gebruikt.
- Bij welk volk.
- De houdbaarheidsdatum (THT) en het lotnummer van het middel.
Hierdoor wordt het steeds moeilijker om zelf losse middelen te halen. Daardoor worden we als imkers steeds meer richting kant-en-klare (maar vaak duurdere) producten geduwd.
Vijf handige tips voor je bijenadministratie
- Schrijf direct na de inspectie: Details vergeet je snel, dus noteer meteen wat je ziet.
- Gebruik kleuren en symbolen: Dit maakt je aantekeningen overzichtelijker.
- Combineer papier en digitaal: Papier is handig in het veld, digitaal geeft overzicht op de lange termijn.
- Werk je kastlocaties bij: Vooral als je je kasten verplaatst, is dit belangrijk.
- Kijk regelmatig terug: Door je oude notities te lezen, ontdek je patronen en verbeterpunten.
Tot slot
Het kost wat tijd om alles bij te houden, maar het levert veel op. Je weet beter wat er in je volken speelt, kunt sneller ingrijpen als dat nodig is en voldoet meteen aan de regels. Dit jaar wil ik ook bijhouden hoe lang ik per kast of per stand bezig ben. Zo krijg ik inzicht in hoeveel tijd ik op jaarbasis kwijt ben en wat er precies gebeurt. Ik denk erover om daar een prijs aan te hangen – wees gerust, ik koppel mijn uren niet aan de honingprijs, want dan zou die waarschijnlijk onbetaalbaar worden! Heb jij nog tips of gebruik je een ander systeem? Laat het me weten! Ik ben benieuwd naar jouw ervaringen. 🐝
Blijf mijn blog volgen voor meer verhalen en tips over bijenhouden!
Imkerij De Oostbij 
Plaats een reactie