Imkerij De Oostbij

In mei leggen alle vogels een ei… én de bijen bereiden zich voor op hun natuurlijke manier van voortbestaan: het zwermen.
Een fascinerend verschijnsel voor imkers én voorbijgangers. Maar waarom doen bijen dit eigenlijk? En wat kun je doen als je een zwerm ziet of imker bent? In deze blog neem ik je mee in de wereld van zwermtijd.

🐝 Wat is zwermen?

Zwermen is de manier waarop een bijenvolk zich voortplant. Wanneer een bijenvolk in de lente groeit en sterk wordt, komt er een moment waarop de kast te vol raakt. Dit is een natuurlijk fenomeen. Het volk wil zich vermeerderen (voortplanten), en om dit te doen, maakt het volk nieuwe koninginnen aan. Voordat de nieuwe koninginnen geboren worden, verlaat de helft van het volk samen met veel voedsel de kast en gaat op zoek naar een nieuw plekje. Dit noemen we een zwerm.

De bijen hangen vaak tijdelijk in een tros in een boom, aan een heg of lantaarnpaal. Ondertussen zoeken speurbijen naar een nieuwe nestplek.

🌸 Waarom zwermen bijen juist in het voorjaar?

In mei en juni is er een overvloed aan nectar en stuifmeel. Het bijenvolk groeit razendsnel en zit boordevol energie. Precies dan vindt de natuur het tijd voor een nieuwe start:

Het oude volk blijft achter met een nieuwe koningin, terwijl de oude met haar gevolg een nieuwe kolonie begint.

Voor de imker is dit de hoogste tijd om alert te zijn.

👨‍🌾 Wat doet een imker om zwermen te voorkomen?

Als imker wil je zwermen meestal liever voorkomen — je raakt namelijk een groot deel van je bijen kwijt. Zelf werk ik met onderstaande technieken:

• Voldoende ruimte geven in de kast (extra honing- of broedkamers)
• zwermcontrole en broedinspectie: tekenen van zwermdrift vroeg herkennen
• Kunstzwermen maken: een deel van het volk bewust scheiden om de zwermdrang te remmen
• Zorg voor jonge, vitale koninginnen: deze zijn minder zwermlustig

Maar soms gebeurt het toch. Dan is het belangrijk om snel te handelen.

📞 Wat kun jij doen als je een zwerm bijen ziet?

📍 Zie je in mei of juni een grote tros bijen hangen? Blijf rustig en kom niet te dichtbij. Zwermen zijn meestal niet agressief, omdat ze geen nest verdedigen.

👉 Meld de zwerm bij een imker in de buurt.
Vaak komen we zo snel mogelijk langs om de zwerm op te vangen. In Sneek en omgeving kun je bijvoorbeeld contact opnemen met Imkerij De Oostbij.

🐝 Wat doet een imker met een zwerm?

Als imker is het belangrijk om een zwerm snel op te vangen voordat het volk definitief vertrekt. Een zwerm kan soms honderden meters verderop trekken, waardoor het lastig kan zijn om deze opnieuw te vinden. Hier is wat een imker doet:

• Opvangen van de zwerm: De imker plaatst een nieuwe bijenkast of zwermdoos onder de tak of het object waar de zwerm zich heeft verzameld. Het volk wordt rustig overgeplaatst naar een nieuwe kast.
• Controle op gezondheid: Nadat de zwerm veilig is overgezet, inspecteert de imker de bijen op ziektes of parasieten. Het is belangrijk om te zorgen dat het nieuwe volk gezond is.
• Nieuwe koningin: Als de oude koningin niet mee is gegaan met de zwerm, moet de imker ervoor zorgen dat er een nieuwe koningin in de kast komt. Dit kan een kunstmatig gekweekte koningin zijn of een koningin die de bijen zelf kunnen grootbrengen.

Door deze stappen kan de imker ervoor zorgen dat het volk zich goed kan vestigen en dat het proces van zwermen een succes wordt.

🐝 Zwermen: een wonder van de natuur

Hoewel het voor een imker soms even spannend is, blijft het zwermen een prachtig natuurverschijnsel. De samenwerking, de communicatie en het instinct van de bijen blijven mij jaar na jaar verbazen.
En als je geluk hebt, zie je een zwerm neerstrijken in een boom… alsof je even getuige bent van een oeroud ritueel.

📣 Meer weten?

Wil je leren hoe je zelf een bijenvriendelijke tuin maakt of eens een kijkje nemen bij de bijen? Laat het me weten via de contactpagina of volg Imkerij De Oostbij op sociale media.

“Wie zacht met zijn bijen omgaat, houdt ze rustig.”

---

🐝 Zwermen is geen ramp, maar een wonder van de natuur. In deze blog leg ik uit waarom bijen zwermen, wat er dan gebeurt in de kast én hoe ik als imker ingrijp om het in goede banen te leiden.